પરંતક ચોલ બીજા (મધુરંતકન સુંદર ચોલા) | ભારતનું ગૌરવ – ચોલ સામ્રાજય | ભાગ – ૪

➶➶➶➶➶ ભારતનું ગૌરવ – ચોલ સામ્રાજ્ય ➷➷➷➷➷
(ભાગ – ૪)

➽ પરંતક ચોલ II (ઇસવીસન ૯૫૬ – ઇસવીસન ૯૬૨)

☛ પરંતક ચોલા II (મધુરંતકન સુંદર ચોલા) અરિંજય ચોલા અને વૈડુમ્બાસના કુળની રાજકુમારી કલ્યાણીનો પુત્ર હતો. તે મહાન ચોલ રાજવી પરિવારનો એક ભાગ હતો જેમાં કારિકલ ચોલ, વિજયાલય ચોલ, આદિત્ય ચોલ I, પરંતક ચોલ I, ગંડરાદિત્ય વગેરે જેવા પૂર્વજો તરીકે મહાન રાજાઓ છે. પરંતક ચોલા II એ સંભવતઃ ૫-૬વર્ષ ઇસવીસન ૯૫૬ થી ઇસવીસન ૯૬૨ સુધી શાસન કર્યું હતું, આપણે અરિંજય ચોલ પરથી જાણીએ છીએ કે અરિંજય (પરાંતક ચોલ II ના પિતા) તેમના ભાઈ ગાંડારાદિત્યના સ્થાને આવ્યા હતા જેમને ઉત્તમ ચોલા નામનો પુત્ર હતો. તેથી અરિંજયના મૃત્યુ પછી, ઉત્તમ ચોલાએ સિંહાસન પર આરોહણ કરવું પડ્યું પરંતુ એવું બન્યું નહીં. ઉત્તમ ચોલને બદલે પરંતક ચોલા બીજાએ ચોલ સામ્રાજ્યના સિંહાસન પર આરોહણ કર્યું.

☛ જ્યારે તેઓ સિંહાસન પર આવ્યા ત્યારે ચોલ સામ્રાજ્યનું કદ ખૂબ નાનું થઈ ગયું અને તે શક્તિહીન થઈ ગયું. બીજી તરફ પાંડય ચોલાના હરીફોએ તેમની સત્તા તેમજ તેમની પૂર્વજોની જમીનો પાછી મેળવી લીધી.

☛ પરંતક II ના શાસન દરમિયાન એક પેઢી પછી ચોલ સામ્રાજ્યની સફળતા માટે પાયો નાખવામાં આવ્યો હતો. ઉત્તરમાં કેટલાક પ્રદેશો પુનઃપ્રાપ્ત કરવામાં આવ્યા હતા. પાંડયન શાસક વિરા પાંડયનને હરાવ્યો અને મદુરાઈ લેવામાં આવ્યો. શ્રીલંકા પર અંકુશ મેળવવા માટે એક અભિયાન ચલાવવામાં આવ્યું હતું પરંતુ તે સફળ થયું ન હતું.પરંતાક II એ રાષ્ટ્રકુટો સામે યુદ્ધ કર્યું અને સફળતાપૂર્વક ટોંડાઈમંડલમ પાછું મેળવ્યું.

➽ પ્રારંભિક જીવન ——–

☛અનાબિલ પ્લેટો અનુસાર અરિંજય તેમના પુત્ર દ્વારા અનુગામી બન્યા. સત્તામાં આવ્યા પછી સુંદર ચોલા ઉર્ફે પરંતક II એ સૌ પ્રથમ તેમનું ધ્યાન વિરા પાંડય સામે દક્ષિણ તરફ દોર્યું, જેમણે પાંડય દેશમાં ચોલ સર્વોચ્ચતા પુનઃસ્થાપિત કરવાના ગંડારાદિત્યના પ્રયાસને નકારી કાઢ્યો હતો.

➽ ચેવુરનું યુદ્ધ ———–

☛ ચેવુર નામના સ્થળે ચોલા અને પાંડય વચ્ચે જે યુદ્ધ થયું તેને “ચેવુરનું યુદ્ધ” કહેવામાં આવે છે. જ્યારે પરંતક ચોલ II રાજા બન્યો ત્યારે પાંડ્ય સામ્રાજ્યનો શાસક વીરા પાંડય હતો. વિરા પાંડય એક પાંડય રાજા હતા જેમણે જ્યારે પાંડ્ય દેશ પર આક્રમણ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો ત્યારે ગંડરાદિત્યને હરાવ્યો હતો. હવે, સિંહાસન પર બિરાજમાન થયાં પછી પરંતક ચોલ IIની નજર પાંડ્ય સામ્રાજ્ય પર પડી જે ધીરે ધીરે દક્ષિણમાં તેની શક્તિ વધારી રહી હતી.

☛ પરંતક II પાંડ્યન દેશ પર આક્રમણ કરવા માંગતો હતો. તેમને આદિત્ય કારીકલન (આદિત્ય II) નામનો પુત્ર હતો. પરંતકા બીજાએ કાળજીપૂર્વક પાંડ્ય સામ્રાજ્ય પર હુમલો કરવાની યોજના બનાવી. તેમણે તેમના પુત્ર આદિત્ય II ના નેતૃત્વમાં સૈન્યની એક બટાલિયન આપી. ચોલ અને પાંડયન બંને સેનાઓ ચેવુર નામના સ્થળે મળ્યા. લેડેન કોપર પ્લેટ શિલાલેખ ઉલ્લેખ કરે છે કે તે યુદ્ધમાં પરંતક II ને કારણે લોહીની નદીઓ વહેતી હતી. અન્ય કેટલાક શિલાલેખોમાં પણ ચોલા અને પાંડય વચ્ચેના આ યુદ્ધનો ઉલ્લેખ છે.

☛ પરંતક ચોલા II અને તેના પુત્ર આદિત્ય બીજાએ વિરા પાંડ્યાનને નિર્દયતાથી હરાવ્યો. એવું કહેવાય છે કે તે યુદ્ધમાં આદિત્ય બીજાએ વીરા પાંડ્યાનને મારી નાખ્યો હતો. આદિત્ય II વિશેનો એક શિલાલેખ “વીરા પાંડ્યન થલાઈ કોંડા અદિથા કરીકલન” ઉપનામનો ઉપયોગ કરે છે, જેનો અર્થ થાય છે આદિત્ય કારિકલન જેણે વિરા પાંડ્યનનું માથું લીધું હતું.

☛ આ યુદ્ધ પછી પરંતક II એ પાંડ્ય સામ્રાજ્યના વધુ ભાગો પર આક્રમણ અને જોડાણ કરવાનું ચાલુ રાખ્યું. તે સમયે, શ્રીલંકાના રાજા મહિન્દા IV પાંડયન સામ્રાજ્યના સાથી હતા. તેથી પરંતક II એ પણ લંકાના સામ્રાજ્ય પર આક્રમણ કર્યું, અને તેના પરિણામો જાણ્યા ન હતા. જો કે પરંતક II એ સમગ્ર પાંડ્ય સામ્રાજ્યને કબજે કરવાનો પ્રયાસ કર્યો, તેમ છતાં તે નિષ્ફળ ગયો.

➽ રાષ્ટ્રકુટો સાથે બદલો ———-

☛ પરંતક ચોલ I થી જાણીએ છીએ કે પરંતક ચોલ II ના દાદા, પરંતક I ને રાષ્ટ્રકુટ રાજા કૃષ્ણ III દ્વારા હરાવ્યા હતા. હવે પરંતક II એ રાષ્ટ્રકૂટ સામ્રાજ્ય પર બદલો લેવાનું નક્કી કર્યું. ચોલા અને રાષ્ટ્રકુટ વચ્ચે યુદ્ધ થયું.

☛ રાષ્ટ્રકુટ એ ડેક્કન રાજવંશ હતું જે ભારતના ડેક્કન ભાગો પર તેની શક્તિ વધારી રહ્યું હતું. તે યુદ્ધમાં પરંતક બીજાએ રાષ્ટ્રકુટને હરાવ્યા અને રાષ્ટ્રકુટ સામ્રાજ્યના મોટા ભાગના ભાગો પર કબજો કર્યો. કેટલાક શિલાલેખોમાં ચોલાની બાજુના એક સેનાપતિનો ઉલ્લેખ રાષ્ટ્રકુટ સામેની લડાઈમાં દર્શાવવામાં આવેલી તેમની લડાઈ કુશળતા માટે કરવામાં આવ્યો હતો. એવું કહેવાય છે કે તેણે એકલા જ મોટી સેનાઓની બટાલિયનોને મારી નાખી અને તેના કારણે રાષ્ટ્રકુટોની હાર થઈ.
➽ શ્રીલંકા અભિયાન ————

☛ સુંદર ચોલ પરંતકે પણ શ્રીલંકામાં સિંહાલી શાસક સામે યુદ્ધ કર્યું હતું. આ અભિયાનનું નેતૃત્વ તેમના સેનાપતિ અને તેમના સંબંધી ઇરુક્કુવેલના વડા પરંતક સિરિયાવેલર દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. જોકે આ અભિયાન ચોલાઓ માટે સારી રીતે સમાપ્ત થયું ન હતું કારણ કે સિરિયાવેલર અને ચોલા રાજાના સાળા બાના વડા યુદ્ધમાં પડ્યા હતા.

➽ આદિત્ય II ની હત્યા (પરંતક II નો પુત્ર) ———

☛ પરંતક ચોલ II ના છેલ્લા દિવસોમાં તેમણે એક દુર્ઘટનાનો સામનો કરવો પડ્યો જેમાં તેમના પુત્ર આદિત્ય II ની નિર્દયતાથી હત્યા કરવામાં આવી. કેટલાક વિદ્વાનોના મત અને પ્રાપ્ત થતાં સિદ્ધાંતો દાવો કરે છે કે વિર પંડ્યાનના મૃત્યુનો બદલો લેવા માટે પંડ્યા દ્વારા તેની હત્યા કરવામાં આવી હતી. અગાઉ જે જોયું છે કે ચેવુરના યુદ્ધમાં, આદિત્ય બીજાએ વિરા પાંડ્યાનનું માથું કાપીને મારી નાખ્યું. આ રીતે પાંડ્યન સામ્રાજ્યએ વીરા પાંડ્યાનના મૃત્યુનો બદલો લેવા માટે આદિત્ય II ને મારવાનું નક્કી કર્યું. પરંતુ આ સિદ્ધાંત માટે કોઈ સ્પષ્ટ પુરાવો ઉપલબ્ધ ન હતો.

☛ આદિત્ય II ના મૃત્યુ પછી, ઉત્તમ ચોલએ પરંતક II ને તેમના વારસદાર તરીકે જાહેર કરવા દબાણ કર્યું કારણ કે આદિત્ય II મૃત્યુ પામ્યો હતો. પરંતક II ને અરુલમોઝિવર્મન અથવા રાજારાજા I નામનો એક નાનો પુત્ર હતો. તેણે ઉત્તમ ચોલાની માંગનો વિરોધ કર્યો ન હતો કારણ કે તે ગૃહયુદ્ધ ટાળવા માંગતો હતો.

☛ પરંતક ચોલ બીજાએ એક શરતે ઉત્તમ ચોલાની માંગણી સ્વીકારી. શરત એ હતી કે – ઉત્તમ ચોલાના મૃત્યુ પછી, અરુલમોઝીવર્મન તેમના ઉત્તરાધિકારી બનવાના હતા પરંતુ ઉત્તમ ચોલાના બાળકો નહીં. ઉત્તમ ચોલાએ તેમની શરત સ્વીકારી. તેમના પુત્ર આદિત્ય II ની હત્યાને કારણે પરંતક IIનું હૃદય તૂટી ગયું હતું અને અંતે તેમનું મૃત્યુ થયું હતું. તેમના પછી ઉત્તમ ચોલ આવ્યા. પરંતક II ની શરત મુજબ- ઉત્તમ ચોલે અરુલમોઝીવર્મનને તેના વારસદાર તરીકે જાહેર કર્યા.

☛ ઉત્તમનું રાજ્યારોહણ આદિત્ય II ની હત્યા પછી એવું લાગે છે કે ઉત્તમે પરંતક II ને તેમને વારસદાર બનાવવા દબાણ કર્યું હતું. અરુલમોઝિવર્મન (અથવા રાજરાજા I), પરંતક II ના બીજા પુત્રએ વિરોધ કર્યો ન હતો. ગૃહયુદ્ધ ટાળવા માટે ચિંતિત હતાં. તે દેખીતી રીતે સમજૂતીનો એક ભાગ હતો કે ઉત્તમ માત્ર ત્યારે જ સિંહાસન પર સફળ થવાનો હતો જો તે સફળ થવાનું સ્વીકારે, તેના પોતાના બાળકો દ્વારા નહીં પરંતુ અરુલમોલિવર્મન દ્વારા. તિરુવલંગડુ તામ્રપત્ર શિલાલેખ જણાવે છે કે મધુરંતક ઉત્તમ ચોલાએ અરુલમોલીને વારસદાર બનાવ્યો હતો.

➽ પરંતક II નું મૃત્યુ અને વારસો ———–

☛ પરંતક II અંગત દુર્ઘટનાથી તૂટી ગયેલું હૃદય કાંચીપુરમમાં તેમના સુવર્ણ મહેલમાં (ઇસવીસન ૯૮૦) મૃત્યુ પામ્યા. ત્યારપછી તેઓ “પોન મલિગાઈ થુંજીના થેવર” – “સોનેરી મહેલમાં મૃત્યુ પામનાર રાજા” તરીકે ઓળખાયા. પરંતક II એ સંપૂર્ણ વ્યાવસાયિક અને લોકશાહી સંચાલનના ચોલા વારસાને ચાલુ રાખ્યો. આ તેમના અને તેમના પ્રતિષ્ઠિત પુત્ર આદિત્ય II ના ઘણા શિલાલેખોમાંથી જોવા મળે છે, જે યુનિવર્સિટીઓ, કાઉન્સિલ, લશ્કરી અને નૌકાદળમાં વ્યવસાયિક રીતે કરવામાં આવેલા સુધારાઓનું વર્ણન કરે છે. પરંતકને તેમના મેનેજમેન્ટ કાઉન્સિલરો દ્વારા સારો ટેકો મળ્યો હતો. આ શિલાલેખ પરથી જાણીએ છીએ કે કેવી રીતે ચોક્કસ અનિરુદ્ધ બ્રહ્મરાયણ જે સામવેદના જૈમિનીય સૂત્રના અનુયાયી હતા (જૈમિનીય સૂત્રત્તુ અનિરુદ્ધ ભ્રમરાયર) અને જેઓ “નદી ગર્ટ અરંકમ (શ્રીરંગમ) ના સ્વામી, એટલે કે ભગવાન વિષ્ણુના ચરણોમાં સેવક હતા. “, જેઓ શાહી પરિષદના હતા તેઓને નિઃસ્વાર્થ સેવા માટે સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા.

☛ તેમની રાણીઓમાંની એકવાનવનમહાદેવી, જે મલાઈમાનના કુળની રાજકુમારી હતી તેમણે રાજાના મૃત્યુ સમયે સતી કરી હતી અને તેની છબી કદાચ તેની પુત્રી કુંદવાઈ દ્વારા તંજાવુર મંદિરમાં સ્થાપિત કરવામાં આવી હતી.બીજી રાણી, ચેરા રાજકુમારી ઇસવીસન ૧૦૦૧ સુધી બચી અને જીવી ગઈ.

☛ પરંતક II ના શાસન દરમિયાન, સંસ્કૃત અને તમિલ બંને સાહિત્યને પ્રોત્સાહન મળ્યું. તમિલ વ્યાકરણ પર બૌદ્ધ કાર્ય, વિરાસોલીયમ તેમને પત્રો અને બૌદ્ધ ધર્મના આશ્રયદાતા તરીકે વખાણે છે. આ વખાણ ચોલ રાજાઓ અને બૌદ્ધો વચ્ચેના મૈત્રીપૂર્ણ સંબંધોના પુરાવા આપે છે.

☛ જો તમે પૂનિયન સેલ્વન -૧ જોયું હોય તો તેમાં આ રાજા સુંદર ચોલનું પાત્ર સિદ્ધહસ્ત કલાકાર પ્રકાશ રાજે નિભાવ્યું છે. આ નવલકથાના ૫ ભાગ છે. ઈન્ટરનેટ પર માત્ર ૩ જ ભાગ ઉપલબ્ધ છે PDF ફોરમેટમાં અને એ અંગ્રેજીમાં અનુવાદિત છે. આફિલ્મ વિષે વાત એ વખતે કરવામાં આવશે. આ નવલકથા એ લેખક કલ્કિ કૃષ્ણમૂર્તિ દ્વારા લખવામાં આવી છે. આમ તો આ નવલકથા મૂળ ઇસવીસન ૧૯૫૫માં લખાઈ હતી. પણ એક ઇતિહાસના દસ્તાવેજ તરીકે ઈતિહાસ રસિકોએ આ ફિલ્મ જોવી જ રહી –માનવી જ રહી. આ ફિલ્મનું નિર્દેશન મણિરત્નમે કર્યું છે. આ ફિલ્મે બોક્સ ઓફીસ પર ટંકશાળ પાડી છે. એ ખાસ જોજો સૌ ! આ ઈતિહાસ લેખ હોવાથી અહી બસ આટલું જ !

➽ રાજા આદિત્ય ચોલ II (ઇસવીસન ૯૬૬ – ઇસવીસન ૯૭૧)

☛ આદિત્ય- II, જેને કારિકાલ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે તે સુંદર ચોલનો મોટો પુત્ર હતો.પરંતક- II અને અરિંજિયાનો પૌત્ર. પારકેસરીવરમન આદિત્ય- II (કરિકાલ)ને સ્પષ્ટ વારસદાર તરીકે જાહેર કરવામાં આવ્યો હતો અને તે ઔપચારિક રીતે તેની સાથે સંકળાયેલો હતો પિતા સુંદર ચોલ તેમના જીવનકાળમાં સામ્રાજ્યના વહીવટમાં પિતાનું શાસન હતું. તેમણે શાહી બિરુદ ધારણ કર્યું, પારકેસરી જ્યારે તેના પિતા સુંદરા ચોલ રાજકેસરી હતા.

☛ તેમની માતા વાનવનમાદેવી હતી, જે મલયામની પુત્રી હતી તિરુક્કોવાલુર. તેણીએ તેના પિતા સુંદર ચોલના મૃત્યુ સમયે સતી કરી હતી.તિરુવલંકડુ પ્લેટ્સ આ ઘટનાને નોંધ લે છે.

☛ તેમની કુંડવાઈ નામની એક બહેન હતી જેનાં લગ્ન વેનિયાદેવન સાથે થયાં હતાં. તેમને નામનો એક નાનો ભાઈ પણ હતો રાજરાજા I !

➽ રાજકુંવર તરીકે આદિત્ય- II (કારિકાલ) ———-

☛ ‘સાઉથ ઈન્ડિયન પોલિટી’ પુસ્તકમાં ટી.વી.મહાલિંગમે નોંધ્યું છે કે સ્મૃતિઓ અને નીતિશાસ્ત્ર નામાંકનના મહત્વ પર ખૂબ ભાર મૂકે છે.યુવરાજ અથવા ક્રાઉન પ્રિન્સ નાગરિક યુદ્ધોના ભય સામે રક્ષણ આપવા માટે અને પચાવી પાડવું. તેમણે એ પણ નિર્દેશ કર્યો કે સુક્રાન્તિ અનુસાર—
“શાસક ક્રાઉન પ્રિન્સ તરીકે મુખ્ય રાણીના સૌથી મોટા પુત્રની પસંદગી કરવી જોઈએ.કાયદેસર રીતે પરિણીત પત્નીના સંતાનો જે રાજ્યના કાર્યો કરી શકે છેઆળસ વિના” અને ફરીથી, “ક્રાઉન પ્રિન્સ અને કાઉન્સિલરોની સંસ્થા છે રાજાના હાથ. તેઓ દરેકમાં તેની આંખો અને કાન તરીકે પણ ઓળખાય છે, અનુક્રમે જમણે અને ડાબે.”

☛ આ પ્રથા ચોલ રાજાઓમાં જોવા મળતી હતી. ચોલા રાજાઓ હંમેશા તેમના સૌથી મોટા પુત્રનો તાજ પહેરાવ્યો અને તેમના શાસનકાળ દરમિયાન તેમને યુવરાજા તરીકે નિયુક્ત કર્યા. યુવરાજનો અભિષેક એ એક મહત્વપૂર્ણ વિધિ હતી. તેઓ સંકળાયેલા રાજ્યના રોજિંદા વહીવટ સાથે તેમના પુત્રો. તેઓ સારા હતા તમામ ક્ષેત્રોમાં નિપુણ અને સહ-શાસક તરીકે કામ કર્યું. આ પરથી સ્પષ્ટ થયું હતું – પરંતક જેવા ઉદાહરણો- રાજાદિત્યને તાજ પહેરાવ્યો, સુંદર ચોલાનો તાજ પહેરાવ્યો આદિત્ય- II, રાજરાજા- I રાજેન્દ્રને તાજ પહેરાવ્યો- I, રાજેન્દ્ર- I તાજ પહેરાવ્યો.
રાજાધિરાજા- I, કુલોતુંગા- Iને પણ યુવરાજ તરીકે તાજ પહેરાવવામાં આવ્યો હતો. ક્રાઉન પ્રિન્સે ઓર્ડર જારી કર્યા અને અનુદાન પણ આપ્યું પોતાના નામે. તેણે શાસક રાજાના યુદ્ધોમાં પણ મુખ્ય ભાગ લીધો હતો.

☛ એમની તાજ્પોશીમાં સાલવારીમાં ઘણાં ઘણાં મતભેદો છે. દરેક ઇતિહાસકાર જુદો જુદો મત આપે છે. પણ એ બધાને ધ્યાનમાં લેવાં જેવાં નથી. પણ આ પરથી જો એક તારણ કાઢવામાં આવે તો એમણે રાજ્યની ધુરા ઇસવીસન ૯૬૬માં સંભાળી હતી. પણ તે વિષે કોઈ ચોક્કસ કહી શકતું જ નથીકે નથી એ વિષે કોઈ અનુમાન બાંધી શકાતું ! કોને કોને કઈ કઈ સાલ આપી છે તે ભાંજગડમાં પડવા જેવું નથી !એટલે સલોની વાતની બાદબાકી કારણકે એ નથી ઈતિહાસ કે નથી વાસ્તવિકતા ! ઈતિહાસ હંમેશ આધારો પર ટકેલો હોય છે …. અંગત મંતવ્યો કે અનુમાનો પર નહીં !

➽ યુવરાજ આદિત્ય- II (કરિકાલ)ની વિદેશ નીતિ ———-

☛ સામાન્ય રીતે, યુવરાજોએ શાસનના યુદ્ધોમાં અગ્રણી ભાગ લીધો હતો. આ રીતે રાજા સુંદર ચોલે પરંતક- II ના યુદ્ધોમાં તેનો પુત્ર આદિત્ય- II કરિકાલે પણ પોતાને અલગ પાડ્યા.

☛ તેમણે પાંડય સામે ચોલ અભિયાનનું નેતૃત્વ કર્યું અને ચેવુરના યુદ્ધમાં પંડ્યા રાજા વીર પાંડયનને હરાવ્યા. તેમણે વીરપાંડિયનનો પીછો કરીને વૈગાઈ નદીના કિનારે તેની હત્યા કરી નાખી. ગાંડારદિતા ચોલના પુત્ર ઉત્તમ ચોલાનો સિંહાસન પર વધુ અધિકાર હોવા છતાં આદિત્યને ચોલ સિંહાસનનો સહ-કાર્યકારી અને વારસદાર બનાવવામાં આવ્યો હતો. હારનો બદલો લેવા વીર પાંડિયનના સહયોગીઓ દ્વારા તેમની હત્યા કરવામાં આવી હતી. ઉત્તમ ચોલ દ્વારા આદિત્યના અનુગામી બન્યા હતા. એપિગ્રાફ મુજબ, મૃત્યુની તપાસ રાજારાજા ચોલ I ના શાસનના બીજા વર્ષમાં પૂર્ણ થઈ હતી અને “પંડ્યાનું માથું લેનાર કારિકલા ચોલા” ની હત્યામાં તેમની સંડોવણી બદલ અમુક અધિકારીઓની જમીનો જપ્ત કરવામાં આવી હતી.

☛ આ હત્યા ઇસવીસન ૯૭૧ની આસપાસ થઇ હોય એવું માનીને ચાલવું હિતાવહ ગણાય. તેમના પછી રાજા ઉત્તમ ચોલ ઇસવીવીન ૯૭૧માં ગાદીપતિ બન્યાં.

➽ રાજા ઉત્તમ ચોલ (ઇસવીસન ૯૭૧ – ઇસવીસન ૯૮૦) ———

☛ ઉત્તમ ચોલ (જન્મ મદુરંતક)ઇસવીસન ૯૭૧થી ઇસવીસન ૯૮૦ સુધી ચોલ સમ્રાટ હતા. રાજેન્દ્ર ચોલની તિરુવલંગડુ પ્લેટો અનુસાર મદુરંતક ઉત્તમ ચોલાએ આદિત્ય II પછી શાસન કર્યું. બાદમાં પરંતક II ના સહ-કાર્યકારી હોઈ શકે છે અને ઔપચારિક રીતે સિંહાસન સંભાળતા પહેલા મૃત્યુ પામ્યા હોવાનું જણાય છે. ઉત્તમ એ પરંતક II ના પિતરાઈ ભાઈ હતા અને પ્રખ્યાત સેમ્બિયન મહાદેવી અને ગંડરાદિત્યના પુત્ર હતા.

➽ ઉત્તમ ચોલા – પૃષ્ઠભૂમિ ———-

☛ ઉત્તમ ચોલા ગંડરાદિત્ય અને તેની મુખ્ય રાણી પરંતકન માદેવાદિગલના પુત્ર હતા. જેમને સેમ્બિયન મહાદેવિયાર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.

☛ તેઓ તેમના કાકા પરંતક બીજા પછી ગાદીએ આવ્યા. તેઓ ચોલ સામ્રાજ્યના મહાન રાજાઓમાંના એક હતા, જેમના પર કારિકલા ચોલા, આદિત્ય ચોલા I, વિજયાલય ચોલા અને અન્ય જેવા રાજાઓ દ્વારા શાસન કરવામાં આવ્યું હતું.

☛ તેમની અનેક પત્નીઓ હતી. તેમાંના કેટલાક છે ઓરટ્ટાનન સોરાબબૈયર, ત્રિભુવન મહાદેવિયાર, કડુવેટ્ટીગલ નંદીપોટ્ટરૈયર, સિદ્ધવદવન સુતિયાર અને અન્ય.

☛ ગંડરાદિત્ય કે જે તેમના પિતા હતાં અને એક ચોલ રાજા હતા જેમણે ઇસવીસન ૯૫૦થી ઇસવીસન ૯૫૬ સુધી શાસન કર્યું હતું. તેમને ખૂબ જ અંતમાં એક પુત્ર થયો હતો અને તેનું નામ ઉત્તમ ચોલ છે.

☛ અરિંજય ગંડરાદિત્યના ભાઈ હતા. અરિંજયને ગંડરાદિત્ય દ્વારા સહ-કાર્યકારી અને વારસદાર બનાવવામાં આવ્યા હતા. જ્યારે ગાંડરાદિત્યનું અવસાન થયું ત્યારે તેનો પુત્ર ઉત્તમ ચોલ એક નાનો બાળક હતો. પરિણામે ઉત્તમ ચોલના પિતા તેમના કાકા અરિંજય ચોલા દ્વારા અનુગામી બન્યા. અરિંજય ચોલાના મૃત્યુ પછી ગાદી ઉત્તમ ચોલાને આપવી જોઈતી હતી. જેમને ગાંડારાદિત્યના પુત્ર તરીકેનો અધિકાર છે.

☛ જો કે, અરિંજયનો પુત્ર પરંતક II તેના પછી આવ્યા. તેથી, પરાંતક II ના મૃત્યુ પછી ઉત્તમ ચોલ રાજા બન્યા. સિવાય કે પરંતક II ના પુત્ર અરુલમોઝીવર્મન.

➽ વિવાદાસ્પદ હત્યા ———–

☛ ઉત્તમના ચોલ સિંહાસન પર આરોહણની આસપાસના સંજોગો વિવાદો અને રહસ્યોથી ભરપૂર છે.

☛ ગંડરાર્દિત્યના મૃત્યુ સમયે ઉત્તમ બાળક ખૂબ જ નાનો હતો. તેમની યુવાનીને કારણે ચોલ સિંહાસન પરનો તેમનો દાવો મોટે ભાગે નકારી કાઢવામાં આવ્યો હતો અને ગંડરાદિત્યના નાના ભાઈ અરિંજયને રાજા તરીકે તાજ પહેરાવવામાં આવ્યો હતો.

☛ અરિંજયએ ખૂબ જ ટૂંકા સમય માટે શાસન કર્યું – સંભવતઃ એક વર્ષથી ઓછા સમય માટે – અને જ્યારે તે મૃત્યુ પામ્યો, ત્યારે તેનો પુત્ર પરંતક II (સુંદર ચોલા) તેના પછી આવ્યો.

☛ મદુરંથાક સિંહાસન પર દાવો કરવા માટે પૂરતા વૃદ્ધ થયા ત્યાં સુધીમાં સુંદર ચોલાને બે પુત્રો હતા: આદિત્ય કારિકલન (જેણે વીર પાંડયનનું માથું લીધું હતું) અને અરુલમોઝીવર્મન !

☛ પરંતક સુંદર ચોલના શાસનકાળ દરમિયાન, ઉત્તમ ચોલાનો સિંહાસન પર વધુ મજબૂત દાવો હોવા છતાં તેમના પુત્ર, આદિત્ય II, ચોલા સિંહાસન માટે સહ-કાર્યકારી અને વારસદાર તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. રહસ્યમય સંજોગોમાં, આદિત્ય II ની ઇસવીસન ૯૬૯ આસપાસ હત્યા કરવામાં આવી હતી.

☛ રાજેન્દ્ર ચોલા I ની તિરુવલંગડુ પ્લેટો અનુસાર ત્યાં સ્વરોહણ વિશે પ્રશ્ન હતો, અને અરુલમોઝિવર્મન ભાવિ રાજારાજા I, તેમના પિતૃ કાકા મધુરંથાક માટે અલગ થવાનું પસંદ કર્યું.

☛ તિરુવલંગડુ પ્લેટો અનુસાર, આદિત્ય II કારિકલાના મૃત્યુ પછી, લોકોએ આદિત્ય II કારિકલાના ભાઈ અરુલમોઝિવર્મનને તેમના રાજા બનવાની ઇચ્છા કરી. પરંતુ રાજકુમારે ના પાડી દીધી.

➽ ઉત્તમ ચોલ – ધાર્મિક યોગદાન ———–

☛ ઉત્તમ ચોલ મોટાભાગના પ્રાચીન ભારતીય રાજાઓની જેમ ધાર્મિક રીતે સહિષ્ણુ હતા. શૈવ (ભગવાન શિવજીના ઉપાસક) હોવા છતાં, તેમણે વિષ્ણુને સમર્પિત મંદિરોએમાં પણ ખાસ કરીને ઉલ્લાગલાદાર મંદિરને દાન આપ્યું હતું.

☛ તેમણે તેમના જિલ્લાઓને પણ ઘણી સ્વાયત્તતા આપી. તેણે અન્ય રાજ્યોમાંથી શ્રેષ્ઠ પ્રતિભાને આકર્ષિત કરી. કાચીપીડુ (આધુનિક કાંચીપુરમ) નો ઉલ્લેખ નોંધપાત્ર શહેર તરીકે પણ થાય છે.

☛ તેમણે આધુનિક કુમ્ભકોણમ, તિરુનાલ્લમ (આધુનિક કોનેરીરાજાપુરમ), તિરુવલ્લરાઈ, તિરુપટ્ટુરાઈ, તિરુનેદુગલમ, તિરુવિસાલુર, તિરુનરૈયુર, તિરુવલંગડુ, તિરુક્કોડિકા અને અન્ય સ્થળોએ મંદિરોને પૈસા, ઢોર અને ઘેટાં આપ્યા હોવાનું જાણીતું છે.

☛ ઉત્તમ ચોલાની માતાએ કલાપની પ્રક્રિયાની પહેલ કરી હતી, જેમાં ઈંટ, મોર્ટાર અને લાકડાના માળખાને ગ્રેનાઈટમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવતું હતું, અને શિલાલેખના પુરાવા છે કે તેમણે આ પ્રયાસમાં તેમની માતાને સક્રિયપણે ટેકો આપ્યો હતો.

➽ ઉત્તમ ચોલ – સૈન્ય યોગદાન ———–

☛ તેમના શાસન દરમિયાન ચોલ સૈન્ય પંડ્યા અને અન્ય પડોશી સામ્રાજ્યોની સેનાઓ સાથે સતત મતભેદમાં રહેતું હતું. તેમના શાસન દરમિયાન તેમના લશ્કરી વિજયો વિશે ઘણી બધી માહિતી ઉપલબ્ધ ન હતી.

☛ ચેન્નાઈ મ્યુઝિયમમાં હવે તેમનો કોપર પ્લેટ શિલાલેખ છે. આ શિલાલેખ બે માછલીઓ સાથે બેઠેલા વાઘને દર્શાવે છે. તે પાંડ્યો પર ચોલાની શ્રેષ્ઠતા દર્શાવે છે (માછલી એ પાંડયનું પ્રતીક હતું).

☛ એવા સંકેતો મળે છે કે તેમણે સૈન્યને માત્ર ટુકડીની સંખ્યાના સંદર્ભમાં જ નહીં, પરંતુ ગુણવત્તા અને સંગઠનની દ્રષ્ટિએ પણ અપગ્રેડ કર્યું હતું.

☛ શિલાલેખો અનુસાર, ઉત્તમ ચોલના સમયથી ઓછામાં ઓછા યોદ્ધાઓને બખ્તરના કમરકોટ આપવામાં આવ્યા હતા.

➽ સમાપન ———–

☛ રાજા ઉત્તમ ચોલનું અવસાન ઇસવીસન ૯૮૫- ૯૮૭ની આસપાસ થયું હતું અને તેમને મદુરંતક ગાંડારાદિત્ય નામનો પુત્ર હતો. જો કે, તેઓ તેમના પુત્ર દ્વારા સફળ થયો ન હતો. ઉત્તરાધિકારનો સિલસિલો પરાંતકા II ના પરિવારમાં પાછો શરુ કરવામાં આવ્યો હતો. ઉત્તમ ચોલ પરાંતક II ના પુત્ર રાજરાજા ચોલા I ઉત્તરાધિકારી બન્યા.

☛ હવે જ શરુ થાય છે ચોલ સામ્રાજ્યની ચરમસીમા અને ચોલ સામ્રાજ્યનો સુવર્ણયુગ !

☛ ભાગ – ૪ અહીં સમાપ્ત
ભાગ – ૫ હવે પછીના લેખમાં !

!! હર હર મહાદેવ !!

————- જનમેજય અધ્વર્યુ

⚔ ⚔ ⚔ ⚔ ⚔

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.